Gönen

Doğusu Manyas ilçesi, kuzeydoğusu Bandırma ilçesi, batısı Biga ve Yenice ilçeleri, kuzeyi Marmara Denizi ve Erdek Körfezi, güneyi Balya ilçesi ile çevrilidir.

Tarihçe

Gönen adının nereden geldiği konusunda çeşitli görüşler hakimdir. Bir görüşe göre Luwi dilindeki Kawana sözcüğünden gelme olup, 'Koyun Yöresi-Koyon ülkesi' anlamına gelmektedir. Kaplıcalar çevresinde yapılan hafriyatlar sırasında ortaya çıkan mozaikler, yazılı taşlar sütun başlıkları, madeni paralar gibi tarihi eserler Gönen’in, yerleşim yeri olarak kullanılmasının Milattan Önce’sine dayandığını göstermektedir.MS.II.yy. ait bulunan kitabelerde şehrin adı ‘Sıcak Su Şehri, Thermi’, hamamlarda ‘Granikaion Hamamları’ olarak geçmektedir. Bu kitabelerde, sıcak suyun şehir için önemli olduğu ve şifa dağıtan suyun insanlara sunulması için yardım yapan yönetici ve kişilerin isimleri belirtilmektedir.

Gönen'in de içinde bulunduğu bölgede değişik medeniyetler hüküm sürmüştür. Bölgeye hakim olan ilk uygarlığın Truva Medeniyeti olduğu söylenmektedir. Bunun yanında İyonlular, Lidyalılar, Persler, Hellenler, Bergama Krallığı bölgeye hakim olmuşlardır.

Uzun süre Roma ve Bizans yönetiminde kalan bölge, 13.yy’da Anadolu Selçuklularının eline geçmiş, bu Devletin dağılmasından sonra Karesi Beyliği yönetiminde kalmış ve nihayet 1334 yılında Osmanlı idaresine katılmıştır.

Doksan Üç Harbi denilen 1877-1878 Türk-Rus savaşının ardından Balkanlar’dan ve Kafkasya’dan çok sayıda Türk boyu göçmen olarak gelip Gönen’e yerleşmiştir.

Coğrafi yapı

Deniz seviyesinden yüksekliği 33 metre ve toplam alanı 1152 km² olup 40-06’ enlemi ve 27-38’ boylamı arasında yer almaktadır. Kaz dağlarından doğan Gönen çayı şehrin içinden geçerek Marmara Denizi'ne dökülür. İlçe topraklarının merkezi ve kuzey doğu bölümü ovalarla,batı ve güney doğu bölümü de tepelik ve dalgalı alanlarla kaplıdır.Orta bölümünde Gönen ovası yer alır. Güneye doğru indikçe yükseklik artar ve 500 m üzerine çıkar.Batıdaki dede tepesi 963 m ile ilçenin en en yüksek yeridir.Gönen ovası kuzeyindeki sızıdere tepesi 332 m dir. Gönen çayı ve onun kolları 55 km'dir. Gönen Çayı Güney Marmara bölümünün Susurluk Çay'ından sonra ikinci büyük akarsuyudur. Genellikle ovalarda kurulan köyler, dağlara gidildikçe seyrekleşir. Balıkesir’e 145 km uzaklıkta olan Gönen Çanakkale’ye 150 km, Bursa’ya ise 155 km mesafededir.

İklim

Gönen, Marmara denizinin olumlu etkisi altındadır. Marmara'nın etkisinin bütün ova üzerinde sürmesinin nedeni denizden buraya kadar doğal bir engelin bulunmamasıdır. Bu nedenle ılıman, yazları sıcak, kışları yağışlı yumuşak Akdeniz iklimi özelliği görülür. Bu özelliğin unsuru olan makilerin şehrin kuzeyindeki varlığı da bu durumu açıklayan bir örnektir. Ancak belirli ve kararlı bir iklimi olduğu tam olarak söylenemez. Bu iklim özelliği çevresindeki yüksekçe yerlerde nisbeten karasallığa dönüşmektedir.

Gönen'de yıllık sıcaklık ortalaması 14°C gibi bir değerdedir. Yağış ortalaması 600-700 mililitre civarında olup en soğuk ayın ortalaması 5°C nin altına inmez.

Nüfus

 İlçede 89 köy , 1 belde ve 2 bucak vardır. En son Genel Nüfus Sayımına göre Belde ve Köyler dahil 73.118’dir. Nüfus yoğunluğu km başına 85 kişidir. Merkez nüfus 41.811 Köyler 31.307'dir.

İdari Yapı

Yüzölçümü 1.152 km2 ile geniş bir arazi yapısına sahiptir. 89 köy bulundurmaktadır.3 bucağa sahiptir. 11 mahallede yaklaşık 10,000 hane bulunmaktadır. 1 beldesi mevcuttur.

Ekonomi

Geçmişte ekonomisi yalnızca tarım ve kaplıca turizmine dayanan Gönen giderek bir sanayi kentine dönüşmektedir. Sanayileşmenin lokomotifi deri ve gıda sektörleridir.

Verimli topraklara sahip Gönen Ovasında tarım çağdaş tekniklerle yapılmakta, hemen her türlü sebze, hububat, bakliyat, endüstri ve yem bitkileri ile meyva yetiştirilmektedir.

Gönen sahip olduğu şifalı sularıyla çok eskiden beri bilinen bir beldedir. Yurt içinden yılda 200.000’i aşkın insan başta romatizma ve kireçlenme rahatsızlıkları olmak üzere hastalıklarına şifa bulmak için İlçemize gelmektedir. İlçemizin turizmi kaplıcalara dayalıdır. Son yıllarda ‘’OYA PAZARI’’ na alışveriş için gelenler İlçe turizmine hareketlilik getirmektedir. Özellikle yaz aylarında büyük ilgi gören Ekşidere köyündeki ‘’DAĞ ILICASI’’’da büyük ilgi görmektedir. Alacaoluk Kalesi, babayaka Kalesi ve Güvercinli Köprü Gönen’in çevresindeki başlıca tarihi kalıntılardır.

Dünyaca ünlü kaplıcalarıyla turizminden; ham deri işleme tesisleri ve gıda sektörleri ile sanayisinden; et, süt gibi hayvansalürünlerin yanı sıra büyük şehirlerde GÖNEN BALDOSU olarak tanınan ve aranan çeltik üretimiyle tarım ve hayvancılığından, iğne oyacılığı ile de ayrıca adından sıkça söz ettiren ilçemiz bölgesinde önemli bir ekonomik güce sahiptir.

Turizm

Gönen ilçesindeki kaplıcanın çok eskibir tarihi vardır. Kaplıca Mısırlılar, Romalılar veBizanslılar zamanında işletilmiştir. Yörede yapılan kazılarda çıkarılan termalizmle ilgili tarihi eserler Gönen Açık Hava Müzesinde bulunmaktadır.

Doğa  kaplıcasularına 275 metre derinlikte kaptaj yapmış, atmosfer sularından ayırmıştır.. Bu nedenle kaplıca suyu dünyada çok az rastlanır bir biçimde saf, temiz ve özelliklerini yitirmeden kalmıştır.

Suyun sıcaklığı 73 C olup, hem banyo hem deiçilmek suretiyle yararlanılmaktadır. Su buharının solunması müzmin üst ve alt solunum yolları iltihaplarını kurutmaktadır.

Fkşidere Gençlik İçmesi, Gönen ilçesine 13 km uzaklıktaki dağ ılıcasının 100 metre ilerisindedir. Gençlik suyu sülfat klorürlü sodyum kalsiyum ve oligometeliktir. Sıcaklığı 34-43 C'dir. Suyun radyoaktif olması, gençlik suyu denmesine sebep olmuştur.

 Gönen' e bağlı Denizkent yazlık tatil beldesinin de bronşit ve astıma çok iyi geldiği bilinmektedir.

Yazar Ömer Seyfettin'in doğum yeridir.Hikayelerinde geçen çocukluk mekanları halen Gönen de ziyaret edilebilecek özelliktedir.

Gönen’in kültür yaşamında en önemli yer tutan kişi kuşkusuz Ömer Seyfettin’dir. Her yıl Mart ayının ilk haftası ‘’ Ömer Seyfettin Kültür Sanat Haftası’’ kutlanmakta ve çeşitli etkinlikler düzenlenmektedir. Ömer Seyfettin’in 1884 yılında Gönen’de doğmuş ve çocukluğunun ilk dönemi Gönen'de geçmiştir. ‘’ANT’’ ve ‘’KAŞAĞI’’ isimli hikayelerinde Gönen’den hatırında kalan hikayelerini dile getirmiştir. Ayrıca yöremize özgü İĞNE OYASI çok ilgi gördüğünden Gönen Oya Çeyiz Fuarı düzenlenmektedir. Bu etkinlik aynı zamanda Gönen’in düşman işgalinden kurtuluşunun yıl dönümü olan 6 Eylül tarihini de içine alması nedeniyle dolu dolu bir kültür haftası yaşanmaktadır.